Ήχος

08/06/2024
Στην ενότητα αυτή θα μάθεις:
  • Πώς παράγεται ο ήχος.
  • Πώς διαδίδεται ο ήχος
  • Για την ανάκλαση του ήχου.
  • Για την απορρόφηση του ήχου.
  • Πώς λειτουργεί το ανθρώπινο αφτί.
  • Για το πώς μπορούμε να προστατευτούμε από την ηχορρύπανση.

Η Παραγωγή του Ήχου

Λεξιλόγιο: ήχος, ηχητική πηγή, ταλάντωση

Τι ονομάζουμε ήχο

Ήχο στην καθημερινή μας ζωή ονομάζουμε ό,τι αντιλαμβανόμαστε με την αίσθηση της ακοής. Ήχος παράγεται όταν μια ηχητική πηγή (σώμα που παράγει ήχο) πάλλεται, δηλαδή ταλαντώνεται.

  • Το γάβγισμα του σκύλου, η ομιλία, το κελάηδισμα των πουλιών, το τρίξιμο των φρένων ενός αυτοκινήτου, ο κρότος μιας έκρηξης, αλλά και η μουσική είναι ήχοι.
  • Υπάρχουν ήχοι που δεν γίνονται αντιληπτοί από το ανθρώπινο αφτί και ονομάζονται υπέρηχοι και υπόηχοι.
Θόρυβοι είναι και οι ήχοι που παράγονται από τα σκαπτικά μηχανήματα, τις κόρνες των αυτοκινήτων, τις τσιρίδες των ανθρώπων ή ακόμα και από αντικείμενα που τρίζουν.

Οι ήχοι δεν είναι πάντα ευχάριστοι. Τους ενοχλητικούς ήχους τους λέμε θορύβους.

Η Διάδοση του Ήχου

Λεξιλόγιο: διάδοση του ήχου, ηχητικό κύμα

Ο ήχος παράγεται όταν μια ηχητική πηγή ταλαντώνεται, δηλαδή κάνει παλμικές κινήσεις. Οι παλμικές κινήσεις της πηγής εξαναγκάζουν τα κοντινά μόρια του αέρα να κάνουν και αυτά παλμικές κινήσεις, δημιουργώντας πυκνώματα και αραιώματα.
   Με την ταλάντωση του αέρα, σε κάποια σημεία συγκεντρώνονται πολλά μόρια, οπότε εκεί έχουμε πυκνώματα, και σε κάποια σημεία λίγα μόρια και έχουμε αραιώματα.
   Τα πυκνώματα και τα αραιώματα διαδίδονται σε όλο τον αέρα, γιατί τα συμπιεσμένα μόρια του αερίου πιέζουν αυτά που βρίσκονται δίπλα τους, με αποτέλεσμα να μεταφέρεται το πύκνωμα.
   Τα πυκνώματα και τα αραιώματα διαδίδονται στον αέρα, αν δεν συναντήσουν εμπόδια, προς όλες τις κατευθύνσεις γύρω από την πηγή και δημιουργούν σφαιρικά ηχητικά κύματα.

Ανάκλαση του Ήχου

Λεξιλόγιο: ήχος, ηχητική πηγή, ταλάντωση

   Ηχώ ονομάζουμε το φαινόμενο της επιστροφής του ήχου, το οποίο παρατηρείται όταν ο ήχος συναντήσει εμπόδια από σκληρά και λεία υλικά και ανακλαστεί.

   Η ηχώ δεν παρατηρείται σε όλες τις περιπτώσεις ανάκλασης του ήχου. Για να ξεχωρίσουμε τον ήχο της φωνής μας από την ηχώ, πρέπει το εμπόδιο που θα συναντήσει ο ήχος να απέχει τουλάχιστον 17 μέτρα από μας. Αυτό συμβαίνει γιατί για να ξεχωρίσει ο εγκέφαλός μας τους διαφορετικούς ήχους πρέπει να μεσολαβήσει χρόνος τουλάχιστον ίσος με 1/10 του δευτερολέπτου. Σε 1/10 του δευτερολέπτου, ο ήχος διανύει στον αέρα απόσταση ίση με 34 μέτρα, δηλαδή 17 μέτρα ωσότου φτάσει στο εμπόδιο και άλλα τόσα για να γυρίσει.

Στα φαράγγια, τα οποία έχουν βραχώδη τοιχώματα, δηλαδή φτιαγμένα από σκληρό και λείο υλικό, ακούμε τα λόγια μας να επαναλαμβάνονται. Ο ήχος της φωνής επιστρέφει, γιατί ανακλάται στα σκληρά τοιχώματα.

Αντίθετα όταν η απόσταση είναι μικρότερη των 17 μ. τότε ο απευθείας ήχος συγχέεται με τον εξ ανακλάσεως με συνέπεια να λαμβάνεται αυτός ενισχυμένος οπότε και γίνεται λόγος για αντήχηση.

Απορρόφηση του Ήχου

Λεξιλόγιο: ήχος, ηχητική πηγή, ταλάντωση

Άνθρωπος και Ήχος

Λεξιλόγιο: ήχος, ηχητική πηγή, ταλάντωση

Ηχομόνωση - Ηχοπροστασία

Λεξιλόγιο: ήχος, ηχητική πηγή, ταλάντωση